حيات انسان

 نماز حیات انسان

براى زنده ماندن انسان ضربان و حركت قلب لازم است و اگر كسى قلبش از حركت بايستد مى گويند سكته كرده است، يعنى براى يك زمان خيلى كوتاه ضربان قلب متوقف شده كه اگر طول بكشد مرگ حتمى است، اگر مدتش محدود باشد ممكن است منجر به فلج شدن يك قسمت از بدن شود. نتيجه اش اين مى شود كه خون جريان پيدا نمى كند و لخته مى شود و در آن قسمتى كه خون حركت نمى كند ديگر عصب زنده نيست كه بتواند پيام دهد. خيلى هم اتفاق مى افتد كه بعد از سكته ى قلبى، بيمار سكته مغزى مى كند يعنى خون در يك قسمتى از مغزش لخته مى شود و از آنجا قسمتى از اعضايش فلج مى شود. اين قلب گوشتى انسان براى بدنش است كه اگر قلب بميرد تمام حركات بدن تعطيل مى شود. براى جنبه ى تربيتى و اخلاقى انسان هم خدا قلبى قرار داده كه اگر قلب از حركت ايستاد، تمام معنويات انسان تعطيل مى شود. اين است كه مى گويند: فلانى قسى القلب شده دلش سخت شده. در روايات داريم كسى كه مدتى عبادت خدا نكند، قلبش قسى مى شود. از امام رضا (ع) سؤال شد كه چرا نمازها در پنج نوبت خوانده مى شود و چرا در اين وقتها خوانده مى شود؟ حضرت به تفصيل جواب داد كه خدا خواسته كه شروع و خاتمه ى كار با ياد خدا باشد، مبادا كه قلب انسان قسى شود، يعنى دل انسان بميرد. نماز صبح را قرار داد وقتى كه انسان از خواب برمى خيزد و مى خواهد به سركارش برود، يعنى خاتمه ى استراحت و خواب شب و شروع كار روز به ياد خدا باشد تا به وسيله ى آن خودش را تنظيم كند، دلش و وجدانش را زنده نگه دارد و متوجّه باشد خدا هست و روز جزايى و وظيفه اى و انسانيتى. اين مسايل را به ياد انسان مى آورد و انسان را با حالت توجّه به وظايف خودش سركار مى فرستد. وقتى كار ظهر انسان تمام شد و مى خواهد برگردد خدا برايش برنامه ى نماز ظهر را گذاشته كه هنوز ناهار نخورده كارش را با نماز تمام كند. كار با نماز صبح شروع كرده و با نماز ظهر تمام كند. عصر هم با نماز عصر شروع مى كند و وقتى كه كار عصر تمام شد، وقت نماز مغرب است كه كار عصرش را با نماز تمام كرده باشد. وقتى شام مى خورد و مى خواهد استراحت كند، استراحتش را با نماز شروع كرده و كار روزش را با نماز ختم كرده است. نماز بعنوان زنده نگه داشتن قلب انسان است. همان طورى كه انسان براى بدنش غذا تأمين مى كند و وقتى مدتى كار كرد احتياج به غذا پيدا مى كند، وقتى هم كه انسان مدتى با مردم سروكار داشت دوباره بايد ارتباطش را با خدا تجديد كند كه خدا از يادش نرود. به او گفته اند هر كارى را با «بسم الله» آغاز كند. براى چه؟ براى اينكه با ياد خدا كار را شروع كرده باشد و خدا را بر خودش ناظر گرفته باشد، بطورى كه احساس كند خدا او را مى بيند. اين است كه مستحب است انسان غذا كه مى خورد «بسم الله» بگويد، حرفى يا كارى را كه مى خواهد شروع كند با «بسم الله» باشد تا كارها با ياد خدا شروع شده باشد. كار هم كه تمام شد «الحمدالله» بگويد. با ياد خدا شروع كند و با ياد او تمام كند، تا در حين كار از ياد خدا غافل نشود و دل زنده بماند. پس اساس تربيت در زنده شدن و جوان و زنده ماندن دل انسان است. دل وقتى با خدا ارتباط برقرار كرد و به خدا متعال مربوط شد، خود انسان متوجّه است كه چه كار بايد بكند و چه نبايد بكند. اين دل به انسان امر به معروف و نهى از منكر مى كند. چطور شما به بچّه هايتان امر و نهى مى كنيد كه چكارهايى خوب و يا بد است، دل وقتى زنده شد به انسان مى گويد چه كار بكن و چه كار نكن. هر لحظه با انسان حرف مى زند و او را موعظه مى كند. وقتى انسان كار بدى كرد دل او را مؤاخذه مى كند. وقتى اشتباهاتى كرد، دل انسان به او مى گويد اين كار غلط بوده كه كردى، اينكه انسان از كارى كه كرده پشيمان‏مى شود، دل، انسان را پشيمان مى كند.

)مثل ها وپندها،حائري شيرازي)